MasterCard Güney Avrupa Kredi Kartı Ürün Müdürü Mete Güney, bu göreve geliş nedenlerinden birini de Türkiye’nin taksit, çip para, ekstra limit gibi yeni ürünler konusundaki bilgi birikimi olduğunu söylüyor. Enflasyonla tanışmamış Avrupa ülkelerinde banka kartı kredi kartından çok daha yaygın.

Türkiye, kredi kartı uygulamalarındaki çeşitlilik nedeniyle öne çıkan bir ülke. MasterCard’ın Güney Avrupa Kredi Kartı Ürün Müdürü Mete Güney, Portekiz, Fransa, İtalya, İspanya, Türkiye, Yunanistan, İsrail, Kıbrıs ve Türki Cumhuriyetleri’nden sorumlu. Güney, bu göreve seçilmesinin nedeninin de Türkiye’nin kredi kartı uygulamasındaki tecrübesine bağlıyor: “Sahip olduğumuz bilgi birikimi özellikle bölgemdeki ülkeler başta olmak üzere tüm Avrupa’ya aktarıyoruz. Türkiye’deki bankaların çıkardıkları ürünler, uygulamalar (taksit, chip para) diğer bankalara örnek oluyor. Yabancı bankalar bizden de bu sistemlerin nasıl çalıştığının, nasıl uygulanacağının bilgisini alıyorlar.”
Mete Güney, yeni ürünler yaratmada Uzakdoğu, özellikle Singapur ve Tayland ’dan ilginç fikirler geldiğini, Latin Amerika’nın da dinamik bir pazar olduğunu söylüyor . Orada da Türkiye’deki gibi değişik kampanyalar var. Türkiye ’de sistemin nasıl çalıştığını merakla takip ediyorlar.

AVRUPA’DA BANKA KARTI TÜRKİYE’DE KREDİ KARTI
Türkiye’de kredi kartının işlevinin nasıl değiştiğini şöyle anlatıyor Güney: “Eskiden yüksek enflasyon ortamında kredi kartı insanlar için aslında kendi nakit akışlarını yönetme formülüydü. Enflasyon olduğu için siz cebinizdeki parayı harcamak yerine kredi kartını kullanarak paranın değer kaybından biraz olsun kurtuluyordunuz. Ama Avrupa ülkelerinde durum farklı. Oralarda banka kartı kullanımı daha yaygın. Özellikle benim bölgemdeki ülkelerde insanlar harcamalarını banka kartı ile yapma taraftarı. Bu bir alışkanlıktan kaynaklanıyor ama kredi kartı pazarı da yavaş yavaş gelişmeye başladı bu ülkelerde. Örneğin büyük hacimli alışverişlerde kredi kartı tercih ediliyor.”
Türkiye’de banka kartları sadece para çekmek için kullanılıyor fakat Bankalararası Kredi Kartı Merkezi’nin yaptığı bir araştırmaya göre banka kartlarının alışveriş ortamında kullanılmasında geçen sene yüzde 223’lük ciddi bir artış yaşandı.
Kredi kartlarının kullanıldığı yerler ise pek değişmiyor. Benzin, süpermarket, elektronik eşya ve giyim alımı en çok kullanılan alanlar.

TÜRKİYE PREMIUM KARTTA BÖLGENİN LİDERİ
Premium kart denilen Gold ve Platinium kartlarda Türkiye kart sayısında Güney Avrupa ’nın lideri. Fransa ’da ve İtalya ’da bu kartların oranı çok düşük, yüzde 2’lerde. Mete Güney, bu ülkelerde boşluğu doldurmak amacıyla yeni kartlar tasarladıklarını ve Türkiye ’deki uygulamaların örnek teşkil ettiğini söylüyor. “Türkiye bu anlamda hep öncü. Bölgede son dönemde en popüler uygulamalardan biri extra limit denilen tüketicilere ikinci bir limitin tanınması. Büyük taksitli harcamaları için uygun olan bu uygulamayı Fransa ve İspanya ’da konuşuyoruz, Türkiye yine örnek olacak. ”

Türklerin yüzde 73’ü borcunu son günden önce ödüyor
MasterCard’ın altı ayda bir 11 il merkezinde 1.000 kişilik bir örneklem grubu üzerinde yapılan Masterindex’in Aralık 2005 verilerine göre:
* Türk halkı harcamalarının yüzde 24’ünü hafta sonu yapıyor. Özel günler arasında ise yüzde 15 ile bayramlar birinci sırada geliyor.
* Her dört kredi kartı sahibinden üçü (yani yüzde 73’ü) borcunun tamamını son ödeme gününden önce ödemeyi tercih ediyor.
* Kart sahiplerinin yüzde 53’ü limitlerinin yarısından azının kullanılıyor.
* Kadınların yüzde 33’ü erkeklerin yüzde 28’i limitinin artırılmasını istiyor.
* Türkiye’de erkeklerde kart sahipliği yüzde 45 kadınlarda yüzde 20.
* Türk halkının cüzdanında ortalama iki kredi kartı, 1.5 banka kartı var.
* İnternet alışverişinde yüzde 21’le kitap/dvd ve yine yüzde 21 ile elektronik eşya önde. Onu yüzde 17 ile bilet alımı ve yüzde 14 ile sanal market alışverişi izliyor.
* Tüketicilerin yüzde 47’si su ve elektrik faturalarını internetten ödemek istiyor. Bunu yüzde 17’si okul/dersane taksidi, yüzde 16’sı yakacak, yüzde 15 vergi takip ve yüzde 13 ile semt pazarı takip ediyor.

Dünyada kart alışkanlıkları
*Avrupa’da İngiltere kart uygulamalarında birinci, Türkiye ikinci sırada.
* Avrupa’da kredi kartıyla en çok harcama yapan ülkeler sırasıyla Fransa, İngiltere ve Türkiye.
* Avrupa’da kredi kartı sayısında Fransa birinci, Türkiye ikinci.
* Türkiye kart hamili cirosu ve işlem adedi acısından Avrupa üçüncüsü.
* İtalya’da harcamaların yüzde 93’ü nakitle yapılıyor. Parayı banka kartıyla çekip öyle harcıyorlar.
* Almanya’da banka kartı kullanımı çok önde olduğu halde kredi kartı kullanımı daha emekleme seviyesinde.

Kadınlara kokulu kartlar
Türkiye’de 30 milyon kart var. “Ama aslında pazarda kart verilebilecek pek çok segment var” diyor Güney: “Eksiklik belki de o kişilere hitap eden kartların çıkarılmamasından kaynaklanıyor. Bence büyük şehirlerden ziyade Anadolu’daki diğer il ve ilçelerde de kart sahipliği artacak.”
Avrupa’da kadınlara yönelik kartlar çok revaçta. Güney, “Mesela Hollanda’dan Lady Card’ı ele alalım” diyor. “Aslında çok fazla bir farkı yok diğer kartlardan ama kadınların alışveriş yaptığı üye işyerlerini hedeflemişler ve kart kullanıcılarına bazı avantajlar sunmuşlar. Yine Japonya’da kadınlar için kokulu kartlar çıkıyor. Gençlere yönelik kartlar, dokulu, resimli, şeffaf, şekilli kartlar var. Bunlar teknolojiden hoşlanan genç segmente yönelik yeni ürünler. Sadece fiziksel özellikler yetmez elbette. Mesela bazı bankalar tv, radyo kanalları ile ortak kart çıkarıyorlar, gençlerin alışveriş yaptığı yerlerde fırsatlar sunan kartlar var. Yurt dışında ön plana çıkan diğer bir grup 55 yaş üstü grup.”
Burcu ÖZÇELİK, Hürriyet İK, 02,04, 2006