Stajı, geleceğin yeteneklerini keşfedebilmek için bir fırsat olarak gören şirketler, staj dönemlerini uzatıyor. Stajyerleri, tıpkı işe alırmışcasına ince eleyip sık dokuyarak seçiyorlar, önce oryantasyona tabi tutup, sonra onları gerçek projelerde görevlendiriyorlar. Stajyerlerden görevlerini eksiksiz yapmalarının yanı sıra daha çok görev talep etmelerini bekliyorlar. Stajyerleri geleceğin yetenek havuzu olarak değerlendiren firmalar farklı seçme yöntemleri uygulayıp, üniversitelerle iş birliğine gidiyorlar.
Ne şirketler ne öğrenciler stajı oldum olası sevmezler. Öğrenciler kendilerine fotokopi ve faks çektirilmesinden şikayet ederler, şirketler de “bir ayda zaten ne öğrenecek” diyerek zahmete girmezler. Oysaki staj, okulda edinilen teorik bilgilerin pratiğe döküldüğü dönem olduğundan ve şirketlere de geleceğin yeteneklerini keşfetme şansı sunduğundan çok önemlidir. Bunun farkında olan şirketler staja artık farklı bir gözle bakıyor. Staja aldıklarını gerçek birer çalışan gibi oryantasyona tabi tutup, onları gerçek projelerde çalıştırıyorlar. Böylece iki taraf da stajdan memnun kalıyor.
Stajyer alımlarını, açık pozisyona kadrolu eleman alımlarıyla eş değer tutttuklarını söyleyen TurkNet İK Müdürü Aycan Emre, “Bu noktada tam bir ’kazan-kazan’ anlayışıyla hareket ediyoruz. Biz gençlere ne kadar yatırım yaparsak, onlar da aynı oranda hem kişisel bilgi ve deneyimlerini artırıyor, hem de işlerin aksamadan yürümesine katkıda bulunarak şirketimize fayda sağlıyorlar. Bugüne kadar pek çok stajyerimize iş teklif ederek kadromuzda yer verdik. Stajyer arkadaşlarımız işe başladıkları ilk günden itibaren kadrolu çalışanlarımız ile aynı oryantasyon eğitimine tabi tutuluyorlar.  Dolayısıyla da uzun süreli staj yapmak isteyen kişileri tercih ediyoruz. Çünkü bir stajyerin işi tam öğrendiği zaman staj döneminin sona ermesi nedeniyle aramızdan ayrılmasının, öğrendiklerini uygulama imkánı bulması açısından sağlıksız olduğuna inanıyoruz. Kişinin karakter özelliklerinin aradığımız kriterlere ve açık olan pozisyona uygun olması halinde ise tercihimizi mutlaka staj süresinde başarılı olan ve kişiliğiyle şirketimize uyum sağlayan stajyerlerimizden yana kullanıyoruz. Bu sayede yeni arkadaşlarımızın eğitim, oryantasyon ve işe adaptasyon süreçlerini kısaltma olanağı buluyoruz” diyor.

3 aylık staj
HP Türkiye İnsan Kaynakları Müdürü Adnan Erdoğmuş, stajyerlerden, verilen sorumlulukları eksiksiz yerine getirmelerini ve daha fazlasını talep etmelerini beklediklerini söylüyor. HP bu yıl stajları daha verimli olması için 3 aya çıkardı. Erdoğmuş: “3 aylık stajlarda gelen stajyerlere daha çok sorumluluk verebilmeyi ve bu stajyer öğrencilerden başarılı olanları yeni mezun geliştirme programı çerçevesinde değerlendirebilmeyi hedefliyoruz. Staj sırasında sorumluluk alan, buna bir zorunluluk olarak bakmadan, kendine verilen görevi ve daha fazlasını yerine getirmeye çalışan stajyer öğrencileri değerlendirmeye çalışıyoruz ve bu stajyer öğrencileri yeni mezun istihdam – uzman geliştirme programımıza katılabilmeleri için daha uzun süreli ve yarım zamanlı stajyerliğe devam etmeye özendiriyoruz” diyor.
3 aylık staj uygulayan bir diğer firma da Unilever. Unilever stajyer alımlarında bu yıl ilk defa telefon mülakatı ve ardından ’line manager’ın katılımıyla gerçekleşen yüz yüze mülakatlar yapacak.  Unilever Türkiye, Orta Asya, Kafkasya ve İran İK’dan Sorumlu Başkan Yardımcısı Cem Tarık Yüksel, “Unilever olarak birlikte çalışacağımız arkadaşlarımızın iş yaşamı ve sorumlulukları ile tanışması bizim için çok önemli. Bu nedenle Unilever’de yapılacak staj, spesifik projeler için yapılır ve stajyer arkadaşlarımız o proje çerçevesinde tüm sorumluluk ve görevleri alırlar. Staj bitiminde proje üst düzey yöneticilerimizin katıldığı bir ekibe sunulur. Bu süreçte, hem operasyonumuzu, global Unilever’i farklı iş alanlarıyla beraber detaylıca aktardığımız ve devamında fabrika ve saha ziyaretleriyle desteklenen bir oryantasyon programının yanı sıra kendilerine kısa sürede fayda sağlayacak, sunum becerileri, proje yönetimi gibi davranışsal beceri eğitimleri de veriyoruz.”
Her yıl stajyerleri arasından önemli bir oranda işe alım yapan Deloitte’da ise yöneticiler stajyerlere mentorluk da yapıyor. Yöneticiler, belli dönemlerde yüz yüze görüşerek geri kalan zamanlarda da telefon, e-posta gibi yollarla iletişimlerini sürdürerek öğrencilere iş dünyası ve sosyal hayatlarına ilişkin konularda rehberlik yapmayı amaçlıyorlar.

Stajyerler potansiyel aday havuzu
Stajyerleri uzun vadede şirkette açılacak pozisyonlar için bir kaynak olarak değerlendirdiklerini söyleyen DHL Express İK Direktörü Ayla Kudret, “Bir görevin tamamlanmasında gerekli olan tüm süreçleri tıpkı çalışanlarımız gibi stajyerlerimizin de yapmasını bekliyoruz. Stajyerlerimiz, uzun vadede potansiyel bir aday havuzu oluşturuyor” diyor.
Stajı daha verimli hale getirmek ve en doğru adayları seçmek için üniversitelerle işbirliğine giden firma sayısı da artıyor. Örneğin BSH, İTÜ ile yaptığı işbirliği neticesinde stajyer olarak görev alacak İTÜ’lü üniversite öğrencilerinin staj sürelerini üç haftadan iki aya uzattı. 2 aylık staj programına, bir sonraki öğretim yılının bahar döneminde bitirme tezini almaya hak kazanacak olan 3. sınıf öğrencileri başvurabiliyor. Öğrenciler staj programına kabul edilmeden önce, işe alıma benzer bir prosedür izleniyor. Not ortalamalarına ve yeteneklerine bakılıyor. Seçilen öğrenciler, 2 ay boyunca (Temmuz ve Ağustos) ilgili fabrikada tam zamanlı çalışıyorlar. Bu süre zarfında fabrikalar yerleşkesindeki misafirhanelerde kalarak; şirketi, çalıştıkları fabrikaları, ilgili bölüm ve çalışanlarını yakından tanıma fırsatı buluyorlar. Proje Kampı sonunda, bitirme tezi proje çalışmalarına başlayıncaya dek sürece ara veriliyor. BSH Ev Aletleri  Kurumsal İletişim Müdürü Fatmanur Erdoğan, “İşe alımlarda, bu uzun dönem staj projesine katılmış olan mühendislere öncelik veriyoruz” diyor.

Blogla staj başvurusu
Bu yıl İstanbul ve Ankara ofislerinde 35 stajyere görev verecek olan Microsoft, stajyer alımları için özel bir program geliştirdi. Stajyer adayları başvuracakları bölüm ile ilgili yaratıcı bir proje yapıp bunu ’Windows Live’ servislerini kullanarak kendi oluşturacakları ’spaces.live.com’ bloglarında sunabilecekler. Her stajyer adayı, kendi projesini oluşturup bunu Live servisleri üzerinden paylaşırken, özgeçmişinde ifade etmekte zorlanacağı farklı yönlerini istediği gibi vurgulayabilecek.

Stajyer de yöneticisini değerlendiriyor
Microsoft’ta stajlar bittiğinde, belli kriterler doğrultusunda yöneticiler stajyerleri, stajyerler de yöneticilerini değerlendiriyorlar. Microsoft bünyesinde yapmış oldukları projeleri başarı ile bitiren stajyerler, projelerini yönetim ekibine sunuyorlar. Stajlarının son gününde yönetim ekibinin de katıldığı bir veda kokteyli ile stajyerlere yaptıkları çalışmalar ve katkılarından dolayı teşekkür ediliyor.

Stajyerlere tüyolar
-İyi bir eğitimin yanı sıra İngilizce biliyor olmak,
-Takım çalışmasına yatkınlık, müşteri odaklılık, iletişim kurabilme yeteneği,
-İnisiyatif almak,
-Verilen işleri eksiksiz yapmak ve en önemlisi daha fazlasını talep etmek,
-Güler yüzlü olmak,
-Yaratacı, yenilikçi fikirlere açık olmak, en son trendleri takip etmek
-Şirketin yapısına, kurum kültürüne uygun davranmak ve uygun giyinmek
-Lider davranışları geliştirmek,
-Heyecanlı ve istekli olmak,
-Özgüveni yüksek olmak,
-Risk alabilmek ve mücadeleci olmak,
-Toplumsal açıdan duyarlı olmak,
-İyi bir empati yeteneğine sahip olmak, stajyerlere gittikleri kurumlarda istihdam edilme olanağı sağlıyor.

Kırmızı kuşak stajyerler
Avea, yeni mezun ve stajyer işe alımlarını “kırmızı kuşak” programı kapsamında gerçekleştiriyor. Kırmızı Kuşak Programı, İdeavea ve Kampavea olmak üzere iki projeden oluşuyor. İdeavea’da, öğrenciler Avea’nın teknoloji platformlarını kullanarak GSM sektöründe geleceğin katma değerli servislerini tasarlamak için çalışıyorlar. Kampavea’da ise yönetici olmayı hedefleyen gençler, dört günlük bir kamp süresince iş ve sosyal sorumluluk alanlarındaki vakalar üzerinde ekip olarak çözümler üretiyorlar. Programa seçilen üniversiteliler yeni mezun ve stajyer iş fırsatlarında öncelikli değerlendiriliyorlar. Geçen yıl seçilen kırmızı kuşaklar arasından, Avea, toplam 31 yeni mezun ve 110 stajyeri kırmızı kuşak olarak şirket bünyesine kattı. 2009 yılında da 110 kişiye staj imkanı verecek olan Avea, başarılı stajyerlere ayrıca kışın da part time çalışma imkanı verecek.

Uzun bir flörtün ardından başarılı bir evlilik
Mercedes-Benz Türk, 5 yıldır uyguladığı Stajyer Geliştirme Programı – PEP ile her yıl üniversite son sınıfta okuyan ortalama 60 kişiyi bir yıl boyunca staja alıyor. Bu yıl bu sayıyı 100’e çıkaran Mercedes’e staja gelen öğrenciler bir yıl süresince haftada 1 ya da 2 gün şirkete gelip çalışıyorlar. Mercedes, öğrencilerin hangi gün geleceklerini ders programlarına göre belirliyor. Staja katılanlardan ciddi bir bölümü ise istihdam ediliyor. 2007-2008 döneminde alınan 75 üniversite öğrencisinden 37’si işe alındı.
Mercedes-Benz İK Müdürü Salih Ertör, “Bir yıl içinde onları tanıyoruz, uzun bir flört döneminden sonra başarılı bir evlilik yapıyoruz. Bu rekabette bize öncülük kazandırıyor” diyor.

CO-OP ile iş dünyası üniversite el ele
Bahçeşehir Üniversitesi 26 Şubat’ta hayata geçirdiği CO-OP projesi (Cooperative Education) ile öğrencilere edindikleri teorik bilgileri iş hayatında pratiğe dökme imkanı tanıyor. Üniversite ve iş dünyasını bir araya getiren program ile isteyen 3. ve 4. sınıf öğrencilerine iş dünyasına yönelik pratik dersler verilecek ve üye şirketlerde 3, 6, 9 ay staj imkanı tanınacak. Öğrenciler ayrıca CO-OP derslerinin yanı sıra CO-OP Kariyer Ofisi’nden kariyer danışmanlığı alabilecekler.
CO-OP dersleri haftada minimum 3 saat ve 3 kredili. Öğrenciler programı başarıyla tamamlandıklarında sertifika alıyorlar. En az bir CO-OP dersini başarıyla tamamlayan öğrencilere de COOPER deniyor. Şu ana kadar programa 160 öğrenci dahil oldu. Aralarından yaklaşık 10 tanesi başarılı mülakatlar da geçirerek COOPER oldular. Projede ortak çalıştıkları şirket sayısının 70’e yaklaştığını, hedeflerinin ise 100’e ulaşmak olduğunu söyleyen Bahçeşehir Ünivesitesi CO-OP Direktörü Ufuk Tarhan, “Öğrenciler gittikleri şirkette tam bir çalışan gibi görevlendiriliyorlar. Bu konuda partner şirketimizle önceden mutabık kalıyoruz ve çok açık, net iletişim içindeyiz. Bir şirkete COOPER gönderirken onun şirkette mutlaka bir CO-OP Supervisor’ü olmasını ön koşul olarak belirtiyoruz. Süreci takip ediyor 360 derece değerlendirme yapıyoruz” diyor.
Projenin partnerlerinden biri olan Multinet de departmanların ihtiyaçları doğrultusunda Bahçeşehir Üniversitesi’nden 3 ile 9 ay sürelerde değişen stajyerler alacak. Multinet İK Yöneticisi Asım Çavuş, “CO-OP Projesi, insan kaynakları açısından, oryantasyon sürecinin kısalmasına ve doğrudan istihdam imkanına da yardımcı olacak”  diyor.
Burcu ÖZÇELİK / Hürriyet İK