“İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” başlıklı genelge Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 19 Mart 2011’de Resmi Gazete’de yayımlandı. Mobbing ile mücadelede çok önemli olduğu kabul edilen bu genelgenin ardında meğer mobbing mağduru bir kadının mektubu varmış.
Mobbing diğer adıyla işyerinde psikolojik taciz gündemden düşmüyor. Sık sık açılan mobbing davaları, Meclis’te kurulan Mobbing Alt Komisyonu, Borçlar Kanunu’nda ilk kez psikolojik taciz kavramına yer verilmesi derken en son konu Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 19.03.2011’de Resmi Gazete’de yayınlanan genelgesiyle bir kez daha gündeme geldi. Başbakan tarafından yayınlanan genelge Borçlar Kanunu’nda yapılan değişiklikten sonra yaşanacaklara hazırlık olmak üzere kamuda ve özel sektörde önleyici çalışmalar yapılmasını öneriyordu.
“İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” başlıklı genelge, mobbing’e karşı alınabilecek tedbirleri 8 maddede özetliyordu. Genelgede dikkat çeken iki husus şöyle; 
– İşyerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olması. Toplu iş sözleşmelerine, işyerinde psikolojik taciz vakalarının yaşanmaması için önleyici nitelikte hükümler konulması.
– Mobbing’le mücadeleyi güçlendirmek üzere ALO 170 üzerinden yardım ve destek sağlanması, sivil toplum kuruluşlarının da katılımıyla ‘Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu’ kurulması, işyerlerinde farkındalık yaratmak amacıyla eğitim ve bilgilendirme toplantıları ile seminerler düzenlenmesi.
Uzmanlar bu genelgeyi “Yepyeni bir döneme giriyoruz. Düne kadar, ‘iş yaşamında olur böyle şeyler’ diye olağan karşılanan davranışlar artık suç sayılacak” şeklinde değerlendirdi. 
Genelge mobbing ile mücadele konusunda atılmış çok önemli bir adım gerçekten. Mobbing’i bir ayrımcılık olarak nitelendiren ve suç sayan “Ayrımcılık Kanunu” ile ilgili hazırlıklar sürerken, işyerlerinin kendilerine çeki düzen vermeleri şart oldu. 
Daha önce Meclis’te vekillere mobbing konusunda bilgiler veren Mobbing Eğitim ve Destek Merkezi kurucusu Çağlar Çabuk, işyerlerinin alabilecekleri tedbirleri 4 maddede topluyor:
1. Önce en üst karar mercileri bu konuda bilgilendirilmeli ki gerekli tedbirleri bilinçli olarak alabilsinler.
2. Mobbingle mücadele için etik kurullar oluşturulmalı,
3. Bunun için gerekli mekanizmalar (şikâyet, denetim, önlem) oluşturulmalı,
4. Bu hazırlıklardan sonra herkes eğitimden geçirilmeli.

O kadın artık çalışmıyor
Genelgenin çıkış hikayesi ise ilginç. Meğer bu genelgenin arkasında mobbing mağduru bir kadın varmış: Kendisine iş yerinde psikolojik taciz uygulandığı için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer’e mektup yazan bir kadın çalışan.
Dinçer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Adapazarı’nda çalışan bir kadından iş yerinde yaşadığı sorunlarla ilgili uzunca bir mektup aldığını anlattı.
Kadın çalışan, mektubunda, iş yerinde haksızlığa uğradığını, ayrımcılığa maruz bırakıldığını, küçümsenip, dışlandığını paylaşmış. Dinçer de mektubu okuduktan sonra mobbing genelgesine yönelik hazırlıkların hızlandırılması konusunda bürokratlarına talimat vermiş.
Dinçer, genelgeyi hazırladıklarında mektubun sahibi kadın çalışana ‘bunun için sen vesile oldun’ demek için aradıklarını ama ne yazık ki işten ayrılmış olduğunu öğrendiklerini söylüyor.
Bakan Dinçer, mobbingin Türkiye’de en çok eğitim ve sağlık alanlarında görüldüğünü, üniversitelerden bu yönde çokça şikayet geldiğini de bildiriyor. Genelge hakkında bilgiler veren Dinçer, İşyerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olmasının sağlandığını, işverenin bu yöndeki tehditler karşısında çalışanını koruması gerektiğini vurguluyor.

Mobbing ile mücadele kurulu oluşturulacak
Bakan Dinçer, ayrıca çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere bakanlık bünyesinde, Devlet Personel Başkanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili tarafların katılımıyla Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu kurulacağı bilgisini de veriyor. İşçi ve işveren temsilcilerini de bu kurula dahil edeceklerini belirten Dinçer, bu şekilde alınacak tedbirleri geniş bir katılımla belirleyeceklerini söyledi.
Bu kapsamda yapılacak tüm çalışmalarda kişilerin özel yaşamlarının korunmasına azami özen gösterilecek ve psikolojik taciz konusunda 81 ilde farkındalık yaratma faaliyetleri yapılacak.

Başbakan’ın mobbing genelgesi
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın “İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” başlıklı genelgesi 19 Mart 2011 Cumartesi günü Resmi Gazete’de yayımlanmıştı.
Erdoğan, o genelgede kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin, çalışanların itibarını ve onurunu zedelediğini, verimliliğini azalttığını ve sağlıklarını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediğini ifade etmişti.
Çalışanların psikolojik tacizden korunması amacıyla tedbirler alındığını belirten Başbakan Erdoğan, bu tedbirleri genelgesinde şöyle sıralamıştı:
1. İşyerinde psikolojik tacizle mücadele öncelikle işverenin sorumluluğunda olup işverenler çalışanların tacize maruz kalmamaları için gerekli bütün önlemleri alacaktır.
2. Bütün çalışanlar psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracaklardır.
3. Toplu iş sözleşmelerine, işyerinde psikolojik taciz vakalarının yaşanmaması için önleyici nitelikte hükümler konulmasına özen gösterilecektir.
4. Psikolojik tacizle mücadeleyi güçlendirmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi, ALO 170 üzerinden psikologlar vasıtasıyla çalışanlara yardım ve destek sağlanacaktır.
5. Çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde, Devlet Personel Başkanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili tarafların katılımıyla ‘Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu’ kurulacaktır.
6. Denetim elemanları, psikolojik taciz şikayetlerini titizlikle inceleyip en kısa sürede sonuçlandıracaktır.
7. Psikolojik taciz iddialarıyla ilgili yürütülen iş ve işlemlerde kişilerin özel yaşamlarının korunmasına azami özen gösterilecektir.
8. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve sosyal taraflar, işyerlerinde psikolojik tacize yönelik farkındalık yaratmak amacıyla eğitim ve bilgilendirme toplantıları ile seminerler düzenleyeceklerdir.”
Burcu ÖZÇELİK / Hürriyet İK