İşe girişte en yüksek ücreti hukuk ve proje yönetimi, en düşük ücreti çağrı merkezi ve müşteri hizmetleri çalışanları alıyor.
Denetim, vergi ve danışmanlık firması PricewaterhouseCoopers (PwC) Türkiye’nin yaptığı Başlangıç Ücretleri ve Yan Haklar Araştırması’na göre, başlangıç ücretlerinde en yüksek maaşı hukuk ve proje yönetimi pozisyonlarında işe başlayanlar alıyor. 84 kurumun yer aldığı araştırma sonuçlarına göre, hukuk ve proje yönetimini iş geliştirme, iç denetim, Ar-Ge, bilgi işlem ve diğer fonksiyonlar takip ediyor. Çağrı merkezi ve müşteri hizmetleri alanları ise en düşük ücret grubu olarak göze çarpıyor. Sermaye yapısına göre farklılıklar değerlendirildiğinde ise geçen yıl yabancı sermayeli kurumların lehine olan fark, kapanmış görünüyor. Kurumların yıllık cirosuna göre analiz yapıldığında ise ciro ile doğru orantılı bir başlangıç ücret değeri ile karşılaşılıyor.
Araştırmaya katılan kurumların büyük kısmı 2012 yılında yeni işe alım yapacaklarını söylerken bütünsel olarak ücretlerdeki artış 2012 yılı için yüzde 9.3 oranında gerçekleşti.

Yılda 1 ücret artışı
Katılımcı firmaların çok büyük bir kısmı maaşları brüt TL olarak ve 12 maaş olarak öderken yılda bir defa ücret artışı yapıyor. Başlangıç pozisyonları düşünüldüğünde yemek ve ulaşım olanakları neredeyse standart hale gelmiş durumda. Ulaşım olanaklarında özellikle pazarlama, satış ve tıbbi satış mümessilliği gibi fonksiyonlar için şirket aracı ön plana çıkıyor. Fazla mesai, izin uygulamaları gibi konularda ise kanuni minimum değerler genelde baz alınmış durumda.
Sağlık sigortası (genelde yatarak tedavi yüzde 100, ayakta tedavi yüzde 80) yaygınlaşmış gibi görünmekle beraber başlangıç pozisyonları için hayat sigortası, bireysel emeklilik ve dizüstü bilgisayar olanakları da artış göstermiş.

Kurumlar yeni neslin beklentilerini anlamalı
Araştırmanın sonuçlarına göre, 1980 sonrası doğumlu çalışanların oranı 2010 yılında yüzde 29 iken 2011 yılında yüzde 35’e, 2012’de ise bir önceki yıla göre yüzde 8.5 artış sağlayarak yüzde 43.5’e yükseldi. Özellikle perakende ve bilişim & teknoloji sektörlerinde bu oran yüzde 60 civarında. Bununla birlikte katılımcı kurumların yaklaşık yüzde 80’i 2012’de yeni mezun işe alımı yapmayı planlıyor.
Çalışma hayatında artık hiç olmadığı kadar farklı nesillerin bir arada çalıştığını söyleyen PwC Türkiye İK Danışmanlığı Direktörü Murat Demiroğlu, “Görünen o ki, yeni nesil çalışanların oranı kurumlarda yıldan yıla artıyor. Dünyanın global bir köye dönüştüğü, teknolojinin kişisel kullanımı ile iletişimin yoğunlaştığı bir çağda iş dünyasında sayıları her gün artan yeni nesil, farklı beklentiler ve donanımla girdikleri çalışma hayatını şekillendiriyor. Bu neslin ücret ve yan haklar dışındaki beklentilerini ve yaşam tarzlarını iyi bilmek, onların beklentilerine cevap vermek açısından son derece önemli. Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde farklı ücret, yan haklar ve ödüllendirme uygulamaları ile başta yeni nesil olmak üzere çalışanların nasıl motive olabileceği ile ilgili yaratıcı düşünmek gerekiyor. İşgücü piyasası daha da canlanırken, kurumların çalışanlarını dinleyip anlayarak, hem maddi hem de manevi olarak ihtiyaçlarından haberdar olmaları gerekiyor” diyor. 

Ücret skalaları

Fonksiyonlar Ücret Alt (yüzde10)      Ücret Medyan Ücret Üst (yüzde10) Bant Aralığı (yüzde)
Ar- Ge 24,000 36,900 68,301 11.49
Bilgi İşlem 21,071 36,740 60,952 13.18
Çağrı Merkezi 13,680 18,139 26,880 10.48
Halkla İlişkiler 17,368 30,000 52,734 18.03
Hukuk 28,800 49,209 79,231 12.84
İç Denetim 24,000 36,923 67,953 9.97
İdari İşler 13,405 28,100 41,400 12.36
İnsan Kaynakları 20,046 30,381 65,568 9.61
İş Geliştirme 24,000 37,721 62,606 9.50
İthalat- İhracat 20,960 32,277 49,886 11.57
Kalite 18,900 34,200 58,465 10.50
Lojistik 14,173 28,500 43,605 11.43
Mali İşler- Finans 18,000 31,440 59,072 11.31
Muhasebe 17,457 27,000 47,602 12.33
Müşteri Hizmetleri 13,380 25,700 45,979 9.50
Pazarlama 21,920 32,308 67,250 10.29
Proje Yönetim 21,511 39,275 70,556 11.53
Satınalma 19,689 36,400 66,747 11.75
Satış 14,606 26,794 47,060 11.19
Üretim 15,526 35,050 55,608 8.30
Yönetici Adayı 24,114 32,939 56,972 9.19

NOT: Değerler, yıllık toplam brüt – TL olarak ifade edilmiştir.
* “Bant Aralığı (%)” değerleri, ilgili fonksiyonda veri sağlamış şirketlerin bant aralıkları ortalamalarını ifade eder.

Yan haklar

Yan ödemeler ve haklar uygulamaları Katılımcı (%)
Yemek uygulaması 98.8
Ulaşım uygulaması 89.3
Sağlık sigortası uygulaması 76.8
Dizüstü bilgisayar uygulaması 49.3
Fazla mesai uygulaması 48.1
Hayat sigortası uygulaması 41.7
Cep telefonu uygulaması 24.7
Bireysel emeklilik uygulaması 20.0
Blackberry/Palm uygulaması 11.3

 Burcu ÖZÇELİK SÖZER / Hürriyet İK